นักอาชญาวิทยา-Criminologist

ชื่ออาชีพ
	นักอาชญาวิทยา Criminologist

นิยามอาชีพ
	ผู้ปฏิบัติงานนักอาชญาวิทยา-Criminologist ได้แก่ผู้ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดทางอาญาของคนในสังคม การก่ออาชญากรรม และส่วนที่เป็นกระบวนการที่สังคมใช้ในการบังคับควบคุมอาชญากร กล่าวคือเป็นอาชีพที่หาสาเหตุของการกระทำความผิดว่ามาจากเหตุใด กระบวนการกระทำผิดเป็นอย่างไร และดูแลเพื่อหาทางป้องกันแก้ไข มิให้เกิดการกระทำผิดซ้ำขึ้นในสังคม รือปรับปรุงแก้ไขผู้ที่กระทำผิดให้กลับเข้ามาเป็นคนดีไปสู่สังคมต่อไป ที่เป็นนักปฏิบัติในกระบวนการยุติธรรม จำเป็นต้องสวมบทบาทของนักอาชญวิทยาด้วยเพื่อแก้ไขปัญหาสังคม เช่น ตำรวจ นักกฎหมาย ศาลเยาวชน และครอบครัว นักงานคุมประพฤติอัยการ และนักสังคมสงเคราะห์ เป็นต้น
ลักษณะของงานที่ทำ
	ผู้ปฏิบัติงานนักอาชญาวิทยา-Criminologistทำงานเกี่ยวเนื่องกับงานในลักษณะที่เป็น สหวิทยาการ คือการผสมผสาน ทางด้านสังคมวิทยา จิตวิทยา กฎหมาย และทัณฑวิทยา ซึ่งนักอาชญวิทยาจะต้องทำงานทางวิชาการ วิจัย การสอนการปฏิบัติ และทำหน้าที่เป็น ผู้วิเคราะห์หากฎเกณฑ์ ว่ามีสาเหตุอะไรบ้าง ซึ่งเป็นสิ่งผลักดันให้ผู้นั้นกระทำผิดกฎหมายอาญา ศึกษาค้นคว้าถึงสาเหตุปัญหาอาชญากรรม ลักษณะประเภทของอาชญากรรม วิธีบำบัดแก้ไขและป้องกันอาชญากรรม และทำหน้าที่ควบคุมและแก้ไขผู้กระทำผิด รวมทั้งกระบวนการยุติธรรมที่ใช้กับอาชญากรรม เพื่อให้ทุกคนในสังคมอยู่ร่วมกันโดยปกติสุข ดังนั้น ในทางปฏิบัติการใช้บทกำหนดโทษตามกฎหมายอาญา อันนำผู้กระทำผิดไปสู่การดำเนินการควบคุม และป้องกันอาชญากรรมจึงเป็นหน้าที่อันสำคัญของนักอาชญาวิทยา และเป็นงานที่ตำรวจ นักกฎหมาย นักสังคมวิทยา จิตแพทย์ นักจิตวิทยา ผู้พิพากษาศาลคดีเด็กฯ พนักงานคุมประพฤตินักทัณฑวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ นักสังคมวิทยา จิตแพทย์ ตำรวจ แพทย์ และนักวิทยาศาสตร์ จำเป็นจะต้องใช้ในกระบวนการยุติธรรม
สภาพการจ้างงาน
	ผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ซึ่งศึกษาวิชาอาชญาวิทยาเป็นภาคบังคับ ในส่วนของข้าราชการพลเรือนจะต้องสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทของภาควิชาสังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์คณะนิติศาสตร์ สาขาอาชญาวิทยา หรือวิชาเอกการบริหารงานยุติธรรม ส่วนมากจะประกอบอาชีพรับราชการในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมราชทัณฑ์ ในตำแหน่ง นักทัณฑวิทยา 3 ที่มีคุณสมบัติเฉพาะตำแหน่ง คือสำเร็จปริญญาโท หรือ เทียบได้ไม่ต่ำกว่านี้ทางจิตวิทยาสังคม สังคมวิทยาอาชญาวิทยา หรือทัณฑวิทยา องค์กรพัฒนาเอกชน ครู-อาจารย์ ผู้ปฏิบัติงานนี้ที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท จะได้รับเงินเดือนขั้นต้นตามวุฒิการศึกษาคือประมาณ 6,360 - 7,040 บาท ส่วนในองค์พัฒนาเอกชนอาจให้เงินเดือนตามวุฒิการศึกษา และประสบการณ์ในตำแหน่งที่ประกาศรับสมัคร
สภาพการทำงาน
	ผู้ประกอบนักอาชญาวิทยา-Criminologist ในกระบวนการยุติธรรม คือตำรวจ อัยการ ศาล และกรมราชทัณฑ์ใช้ ความรู้ด้านนี้ดำเนินการตามหน้าที่ ในการปฏิบัติหน้าที่คือ 1. ในส่วนของตำรวจ ใช้ในการวิเคราะห์หาต้นเหตุของการก่ออาชญากรรม สืบสวน สอบสวนวิธีการกระทำผิดของคนร้าย อันนำไปสู่การสืบสวนจับกุมผู้กระทำผิดมาลงโทษซึ่งเป็นอาชีพที่ค่อนข้างเสี่ยงในการปฏิบัติงาน 2. สำหรับอัยการและศาลจะใช้ความรู้ด้านนี้ในการวินิจฉัยถึงเจตนาและสาเหตุแห่งการกระทำผิดว่าเกิดจากอะไรกันแน่ ตั้งใจจงใจ กระทำผิด หรือการประมาท เลินเล่อ ถูกบังคับข่มขืนใจให้กระทำผิดหรือเหตุอื่นๆ อันนำไปสู่การพิพากษาลงโทษหนักเบาตามเจตนาการทำผิดที่แท้จริง 3. กรมราชทัณฑ์จะใช้ความรู้ในด้านนี้ ในการประมวลและวิเคราะห์สถิติต่างๆ ของผู้ก่ออาชญากรรมทั่วประเทศ ตลอดจนวิจัยปัญหาต่างๆ เช่น ปัญหาของเรือนจำ และพฤติกรรม ผู้ต้องขัง สาเหตุของการติดยาเสพติด การหลบหนีจากเรือนจำ ฯลฯ อาจต้องคลุกคลีกับงานอาชญากรรมในที่คุมขัง ซึ่งเป็นอาชีพที่ค่อนข้างมีความเสี่ยง 4. นักอาชญาวิทยาสามารถประกอบอาชีพ ในการเป็นนักวิชาการ อาจารย์มหาวิทยาลัย และในองค์กรพัฒนาเอกชน
คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
	ผู้สนใจประกอบอาชีพนักอาชญาวิทยาควรมีคุณสมบัติดังนี้ 1. สำเร็จการศึกษาปริญญาโทในคณะที่ เปิดสอนสาขาวิชาดังกล่าว 2. มีความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเหตุการณ์ปัจจุบันในด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศไทย 3. มีความสามารถในการศึกษาหาข้อมูล วิเคราะห์ปัญหาและสรุปเหตุผล 4. มีความรู้ความสามารถในการใช้ภาษา และถ่ายทอดอย่างเหมาะสม 5. มีความสนใจในพฤติกรรมของมนุษย์ ผู้ที่จะประกอบนักอาชญาวิทยา-Criminologist ควรเตรียมความพร้อมดังนี้คือ : เนื่องจากในระดับปริญญาตรียังไม่มีการเปิดสอนดังนั้นผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี หรือผู้ที่กำลังทำงานเกี่ยวข้องกับงานกระบวนการ ยุติธรรม ต้องการนำความรู้ด้านอาชญาวิทยาซึ่งนักสังคมวิทยามองว่าเป็นวิชาสาขาหนึ่งของสังคมวิทยาไปปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง ในหน้าที่ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น สามารถเข้ารับการศึกษาต่อได้ในการศึกษาระดับปริญญาโทของภาควิชาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สาขาอาชญาวิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล คณะรัฐศาสตร์ สาขาวิชาสังคมวิทยา (อาชญาวิทยา) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ หลักสูตรปริญญาโทสาขาการบริหารงานยุติธรรมมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัยสาขารัฐศาสตร์ หมวดบริหารงานยุติธรรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และคณะรัฐประศาสนศาสตร์สาขาวิชาเอกบริหารงานยุติธรรมสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)
โอกาสในการมีงานทำ
	เนื่องจากวิชาอาชญาวิทยาไม่ได้เปิดสอนในระดับการศึกษาปริญญาตรี มีสอนเฉพาะในระดับปริญญาโท จึงทำให้นักอาชญาวิทยา-Criminologistไม่แพร่หลายในประเทศไทยมากนัก แต่สามารถนำไปประกอบอาชีพที่กี่ยวข้องโดยส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพรับราชการในด้านอื่น เช่น ตำรวจ นักทัณฑวิทยา อัยการ ศาลเยาวชนและครอบครัว ผู้คุมประพฤติ ในสถานพินิจ นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ นักวิชาการ อาจารย์สอนวิชาอาชญาวิทยา เป็นต้น ผู้ประกอบนักอาชญาวิทยา-Criminologist มีแนวโน้มจะเป็นที่ต้องการของหน่วยงานในภาครัฐและองค์การพัฒนาเอกชนมากขึ้น
โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
	ผู้ประกอบอาชีพเป็นนักอาชญาวิทยาส่วนมากจะอยู่ในสายงานของกระบวนการยุติธรรมจึงมีโอกาส ในการเลื่อนตำแหน่งในหน้าที่การงาน และถ้ารับราชการเป็นข้าราชการตำรวจก็จะได้รับการเลื่อนยศตามระเบียบของทางราชการ และมีโอกาสก้าวหน้า ไปตามสายงานในอาชีพตามลำดับ
อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
	อาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญวิชาอาชญาวิทยา นักวิจัย นักวิชาการเขียนตำรา นักหนังสือพิมพ์ ผู้วิเคราะห์ข่าวอาชญากรรม นักเขียน
แหล่งข้อมูลอื่น ๆ
	มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ Master of Arts in Criminal Justice Administration (MCJA) http://welcome.to/mcja บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์www.grad.ku.ac.th สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์(นิด้า) www.nida.ac.th กรมราชทัณฑ์ กองส่งเสริมการมีงานทำ กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน และสวัสดิการสังคม ชุดหนังสืออาชญวิทยาของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช การจัดประเภทมาตรฐานอาชีพ(ประเทศไทย)